محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )

297

تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )

[ 832 ] محمرات : كه موى را سرخ كند : صداء الحديد را به آب زاج چون طلا كنند ، موى را مثل رنگ حنا كند . و به دستور ، مر صاف و شوره بالسوية با آب خمير كرده ، يك شبانه روز ببندند . و به دستور ، زردچوبه را دو اوقيه با سه اوقيه ترمس و نيم رطل مازو و دو اوقيه سماق در آب خيسانيده ، تا ده روز بر هم زنند ، پس به آب او موى را تر كنند ، چون خشك شود تكرار نمايند تا ده پانزده مرتبه ، آن گاه با آب صابون بشويند . [ 833 ] ادويه كه موى را بروياند : شونيز را سوخته ، به آب طلا كنند و به دستور ، ضماد مغز سر روباه ، بالخاصية عجيب الفعل است . و به دستور سر مگس و سمّ سوختهء بز سياه و سمّ الاغ ، مفرداً و مجموعا با روغن زيتون استعمال نمايند . مؤلف « حاوى » كبير و حذاق اطباى متقدمين را اعتقاد آن است كه چون كندش را با روغن تخم مرغ ضماد نمايند ، در همهء اعضاى مو مىروياند ؛ حتّى در كف دست . و به دستور ، چون دو عدد گردكان را با پوست او دانه خرما يك مثقال بسوزانند به مرتبه‌اى كه توان سائيدن - نه آن كه بسيار بسوزانند - و با روغن زيتون يا روغن گل سرخ و پانزده عدد فلفل بمالند ، در رويانيدن موىِ ابروى و غيره عديل ندارد . و به دستور ، بادام تلخ و فندق در تابه بسوزانند و با روغن زيتون استعمال نمايند . و در باب بعضى ضمادات ، بعضى از ادويهء مجربه در اين باب مذكور است . هرگاه از ماليدن ادويه ، جراحات و آبله حاصل شود به مرهم اسفيداج و موم روغنها معالجه كنند . و به دستور ، چون بورهء ارمنى و نوشادر را بسوزانند و با سركه كهنه طلا نمايند ، موى را در سه روز - به شرط تكرار او در هر سه ساعت - مىروياند و آزموده است . [ 834 ] ادويه‌اى كه : منع ريختن موى كند : از آن جمله اين نسخه آزموده است ، موافق جامع و مختار و غيرهما : لادن ، سه ؛ مازو ، مر صاف و مصطكى ، هر يك ، يك ؛ قردمانا ، دو و كندر ، يك ، با روغن گل سرخ ضماد نمايند . [ 835 ] نسخهء ديگر : موافق مختار و از مجربات است و با منع ريختن موى باعث رويانيدن نيز مىگردد : آمله ، برگ شقايق ، برگ مورد ، پرسياوشان ، سعد ، سنبل الطيب ، برگ سرو ،